Motorlaryň aýratyn daşky gurşaw şertleri daşky gurşaw faktorlarynyň häsiýetine esaslanyp iki esasy kategoriýa bölünip bilner: tebigy howa şertleri we senagat gurşawy. Tebigy howa şertleri esasan tropiki, deňiz, sowuk, ýerasty we plato gurşawyny öz içine alýar; senagat gurşawy esasan aşyndyryjy gurşawlary, partlaýjy gurşawlary, ýokary we pes temperaturalary, ýokary we pes basyşlary, gaty bölejikleri we tozany, ýokary energiýaly radiasiýany we ýörite mehaniki ýükleri we ş.m. öz içine alýar. Aýratyn gurşawlaryň motoryň izolýasiýasyna täsiri.
Temperatura täsiri
Daşky gurşawyň ýokary temperaturasy motoryň ýylylyk ýaýramagyna täsir edýändigi sebäpli, onuň çykyş kuwwaty peselýär. Ýokary temperatura we ultramelewşe şöhleleriniň güýçli täsiri izolýasiýa materiallarynyň garramagyny çaltlaşdyrýar. Gurak we yssy ýerlerde otnositel çyglylyk käwagt 3% -e çenli peselýär. Ýokary temperatura we guraklyk izolýasiýa materiallarynyň guramagyna, gyrymsyna, deformasiýasyna we çatlamagyna sebäp bolýar. Ýokary temperatura çöp garyndysynyň ýitmegine sebäp bolýar. Pes temperatura rezin we plastmassanyň gatylaşmagyna, döwülmegine we çatlamagyna sebäp bolýar, şeýle hem çalgylaýjy ýagyň we sowadyjy suwuklygyň doňmagyna sebäp bolýar.
Ýokary çyglylyk we çyglylygyň täsiri
Ýokary otnositel çyglylyk suw plyonkalarynyň ýüze çykmagyna sebäp bolup biler. Çyglylyk 95% -den geçende, suw damjalary köplenç motoryň içinde kondensasiýa bolýar, bu bolsa metal bölekleriň poslamagyna, ýaglaýjy ýagyň çyglylygy siňdirmegine we zaýalanmagyna, käbir izolýasiýa materiallarynyň bolsa çyglylygy siňdirmek sebäpli şişmegine ýa-da ýumşak we ýapyşyk bolmagyna sebäp bolýar. Mehaniki we elektrik funksiýalary ýaramazlaşýar we izolýasiýanyň bozulmagyna we ýüzeýiň ýanmagyna ýokary töwekgelçilik döredýär.
Käbiň täsiri
Ýokary temperatura we ýokary çyglylyk şertlerinde kömelekleriň ösmegi has ähtimal. Kömelekleriň bölünip çykmagy metallary we izolýasiýa materiallaryny poslap, izolýasiýanyň çalt könelmegine we gysga ýapyşyk hadysalaryna sebäp bolup biler.
Tozan we gum bölejikleri
Tozan (senagat tozany bilen birlikde) diametri 1-den 150 mikrometre çenli bolan bölejiklere degişlidir; çäge tozany diametri 10-dan 1000 mikrometre çenli bolan kwarts bölejiklerine degişlidir. Tozan we çäge çökündileri izolýasiýa ýüzünde toplananda, çyglylygyň siňdirilmegi sebäpli elektrik izolýasiýa işiniň peselmegine sebäp bolar we geçiriji tozan izolýasiýa syzmagyna ýa-da gysga zynjyr hadysalaryna sebäp bolmagy has ähtimal. Kislotaly we gidroksidli poslaýjy tozanlaryň ikisi hem çürümäge meýilli bolup, metal bölekleriniň we izolýasiýa bölekleriniň poslamagyna sebäp bolýar. Tozan we çäge motora girende, ol mehaniki näsazlyklara we bölekleriň aşynmagyna sebäp bolup biler. Eger mukdary köp bolsa, howa geçirijisini ýapyp, howa geçirijisine we ýylylygyň ýaýramagyna täsir eder. Şonuň üçin senagat tozanly ýerlerinde we daşarky çäge-tozan sebitlerinde ulanylýan motorlar üçin çäge we tozanyň öňüni almak üçin çäreler görülmelidir.
Duz spreyiniň täsiri
Okeandaky turbulent tolkunlar gaýaly kenara urlanda, suw damjalary çyrpylyp, duman ýaly bolýar we howa girýär. Howadaky bu asylyp duran hlorid bölejiklerine duz dumany diýilýär. Duz dumany izolýasiýa we metal ýüzlerde elektrolit emele getirýär, bu bolsa poslama prosesini çaltlaşdyrýar we izolýasiýa işine düýpli täsir edýär. Mysal üçin, ol korona boşalmasyna we syzma togunyň artmagyna sebäp bolup biler.
Mör-möjekleriň we kiçi jandarlaryň howplary
Tropiki sebitlerde mör-möjekleriň we kiçi jandarlaryň ýetirýän zyýany has-da agyr. Bir tarapdan, olar elektrik maşynlarynyň içinde uýa gurýarlar we jesetleri galdyrýarlar, bu bolsa mehaniki päsgelçilikleri döredýär; beýleki tarapdan, olar izolýasiýany dişleýärler ýa-da izolýasiýa materiallaryny iýýärler, netijede gysga zynjyrly näsazlyklar ýüze çykýar. Esasan hem, termitler, agaç iýýän garynjalar, syçanlar we ýylanlar iň zyýanlydyr.
Korroziw gaz
Himiýa senagatynyň önümçilik meýdançalarynda (şol sanda magdanlar, dökünler, derman serişdeleri, rezin we ş.m.) esasan hlor, wodorod hlorid, kükürt dioksidi, azot oksidi, ammiak, wodorod sulfidi we ş.m. ýaly köp mukdarda gazlar bar. Olaryň poslamagy gurak howada deňeşdirme boýunça az bolsa-da (maksimum deňeşdirme garyşma derejesi 70% -den pes), olar çygly howada kislotaly ýa-da şerbetli poslaýan aerozollary emele getirýärler. Umuman, howanyň deňeşdirme çyglylygy doýgunlyga ýetmedik we önümiň ýüzünde kondensasiýa bolanda, metal bölekleriň we komponentleriň poslamagy we izolýasiýa işiniň ýaramazlaşmagy ep-esli çaltlaşar. Şonuň üçin, poslaýan gazlaryň motor önümlerine täsiri howanyň çyglylygyna, poslaýan gazlaryň tebigatyna we konsentrasiýasyna baglydyr.
Barometrik basyş
Beýik belentlikdäki ýerlerde (1000 metrden ýokary), beýiklik ýokarlananda howanyň dykyzlygynyň peselmegi sebäpli, bu hereketlendirijiniň temperaturasynyň ýokarlanmagyna we çykyşyň azalmagyna täsir edýär. Ýokary woltly hereketlendirijilerde koronanyň başlangyç naprýaženiýesi hem degişlilikde azalar. Eger hereketlendiriji korona bilen uzak wagtlap işlese, bu hereketlendirijiniň hyzmat möhletine we howpsuz işlemegine täsir eder. Mundan başga-da, beýiklikdäki üýtgeşmeler DC kommutasiýasyna we çotkanyň aşynmagyna uly täsir edýär. Çyglylyk we kislorod (esasanam çyglylyk) ýetmeýän atmosferalarda kommutasiýa ýüzünde mis oksidi plýonkalarynyň emele gelme tizligi haýallaýar, bu bolsa aşynma bilen deňleşip bilmeýär, şeýlelik bilen kommutasiýanyň ýaramazlaşmagyna we çotkanyň aşynmasynyň artmagyna getirýär.
Ýokary energiýaly
Ýokary energiýaly şöhleler (ýadro radiasiýasyndan elektronlar, protonlar ýa-da Y-şöhleleri ýaly) maddanyň atomlarynyň süýşmegine sebäp bolup, tor kemçiliklerine we boşluk-aralyk atom jübütleriniň emele gelmegine sebäp bolup, material gurluşyna radiasiýa zyýanyny ýetirip biler. Mundan başga-da, madda radiasiýa sezewar edilende, elektronlar öz orbitalaryndan aýrylyp, deşik-elektron jübütlerini döredýärler, bu bolsa maddany ionlaşmaga meýilli edýär. Radiasiýanyň izolýasiýa materiallaryna täsiri radiasiýanyň görnüşine we dozasyna (doza tizligi ýa-da umumy doza gymmaty bilen beýan edilýär), radiasiýanyň energiýa spektrine, radiasiýa edilen izolýasiýa materialynyň häsiýetlerine we daşky gurşawyň temperaturasyna baglydyr. Radiasiýa esasan izolýasiýa materiallaryna zyýan ýetirýär. Olaryň arasynda organiki izolýasiýa materiallarynyň mehaniki häsiýetlerine has köp täsir edilýär. Izolýasiýa materiallary üçin rugsat berilýän radiasiýa dozasy 10 rentgendir. Şeýle-de bolsa, organiki däl izolýasiýa materiallary, meselem, kwarts we slýuda, 10 rentgenden köp rugsat berilýän radiasiýa dozasyna çydap bilýärler.
Mehaniki güýç
Ýokary basyş, zarba we titreme ýükleri motoryň metal böleklerine we izolýasiýa gurluşlaryna mehaniki zyýan ýetirip biler.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 12-nji iýuny