Energiýany tygşytlamak we daşky gurşawy goramak boýunça global umumy meýil bilen, dürli ýurtlarda elektrik hereketlendirijileriniň energiýa netijeliligi üçin dürli talaplar bar, ýöne umumy ugur ýokary netijelilige we energiýany tygşytlamaga gönükdirilendir. Aşakda, soňky ýyllarda ABŞ-da, Ýewropa Bileleşiginde, Kanadada we Awstraliýada hereketlendirijileriň energiýa netijeliligi üçin gözegçilik standartlaryny ýygnadyk we olary siziň bilen paýlaşmak isleýäris.
Amerika
1992-nji ýylda ABŞ-nyň Kongresi motorlar üçin minimal netijelilik gymmatlyklaryny kesgitleýän we ABŞ-da satylýan ähli umumy maksatly motorlaryň 1997-nji ýylyň 24-nji oktýabryndan başlap täze bellenen minimal netijelilik standartlaryna, ýagny EPACT netijelilik standartlaryna laýyk gelmegini talap edýän EPACT kanuny kabul etdi. EPACT tarapyndan bellenen netijelilik standartlary şol döwürde ABŞ-daky esasy motor öndürijileri tarapyndan öndürilen ýokary netijeli motor netijelilik standartlarynyň ortaça bahasydy. 2001-nji ýylda Energiýa Netijeliligi Bileleşigi (CEE) we Milli Elektrik Önümleri Öndürijiler Assosiasiýasy (NEMA) bilelikde NEMA Premium standarty diýlip atlandyrylýan örän ýokary netijeli motor standartyny işläp düzdüler. Bu standartyň başlangyç öndürijilik talaplary EPACT-yň talaplaryna laýyk gelýär we onuň netijelilik standartlary, esasan, ABŞ bazarynda häzirki wagtda elýeterli bolan örän ýokary netijeli motorlaryň ortaça derejesini görkezýär, bu bolsa EPACT standartlaryndan 1-3 göterim ýokarydyr we ýitgiler EPACT standartlaryna garanyňda takmynan 20% azaldylýar. Häzirki wagtda NEMA Premium standarty, esasan, ulanyjylary örän ýokary netijeli hereketlendirijileri satyn almaga höweslendirmek üçin energiýa kompaniýalary tarapyndan berilýän subsidiýalar üçin esas standart hökmünde ulanylýar. NEMA Premium hereketlendirijileri ýyllyk işleýiş 2000 sagatdan we ýüklenme tizligi 75% -den ýokary bolan ýagdaýlarda ulanmak maslahat berilýär. NEMA tarapyndan başlanan NEMA Premium maksatnamasy meýletin pudak ylalaşygydyr. NEMA agzalary NEMA Premium logotipini ulanmazdan öň bu ylalaşyga gol çekmeli we standartlara laýyk gelmelidirler. Agza bolmadyk enjamlar bu logotipi ulanmak üçin belli bir töleg tölemelidirler. EPACT boýunça hereketlendirijiniň netijeliligini kesgitlemek, Birleşen Ştatlaryň Elektrik we Elektronika Inženerleri Institutynyň IEEE112-B hereketlendirijiniň netijeliligini synag usulynyň standartyna esaslanýar.
Ýewropa Bileleşigi
1990-njy ýyllaryň ortalarynda Ýewropa Bileleşigi motor energiýasyny tygşytlamak boýunça ylmy-barlag işlerini we syýasat işläp düzmegi başlady. 1999-njy ýylda Ýewropa Komissiýasynyň Ulag we Energetika Departamenti we Ýewropa Motor we Güýç Elektronika Öndürijiler Assosiasiýasy (CE-MEP) motor klassifikasiýa meýilnamasy boýunça meýletin ylalaşyga geldiler (ÝB-CEMEP ylalaşygy diýlip atlandyrylýar).
Bu ylalaşyk motorlaryň netijelilik derejelerini, ýagny:
Eff3 – pes netijeli (Pes netijeli) motorlar;
Eff2 – gowulandyrylan (Ýokarlandyrylan netijeli) motorlar;
Eff1 – ýokary netijeli (Ýokary netijeli) motorlar.
(Biziň ýurdumyzda motoryň energiýa netijeliliginiň klassifikasiýasyna ÝB-niň klassifikasiýasyna meňzeş.)
2006-njy ýyldan soň, eff3 derejeli motorlaryň önümçiligi we dolanyşygy gadagan edildi. Şeýle hem, ylalaşykda önüm öndürijileriň ulanyjylaryň saýlap we anyklamagy üçin önümiň adynyň we nusga maglumat kagyzynyň üstünde netijelilik derejesiniň kesgitlenmesini we netijelilik gymmatlyklaryny görkezmelidigini belläp geçildi, bu hem ÝB-niň Motor Energiýa Önümleri Direktiwasynyň iň irki energiýa netijeliligi parametrlerini düzdi. ÝB-CEMEP ylalaşygy CEMEP agza kompaniýalary tarapyndan meýletin gol çekilenden soň amala aşyryldy we agzalygy bolmadyk önüm öndürijileri, importçylary we bölek satyjylary gatnaşmaga çagyrdy. Häzirki wagtda Germaniýanyň Siemens, Şweýsariýanyň ABB, Beýik Britaniýanyň BrookCromton, Fransiýanyň Leroy-Somer we ş.m. ýaly 36 önümçilik kompaniýasy gatnaşýar we Ýewropadaky önümçiligiň 80% -ni öz içine alýar. Daniýa minimal standartdan ýokary netijeliligi bolan motorlary satyn alýan ulanyjylara kWt üçin 100 ýa-da 250 Daniýa krony möçberinde subsidiýa hödürleýär. Niderlandlar satyn alyş üçin subsidiýalary we salgyt ýeňilliklerini hödürleýär. Beýik Britaniýa howanyň üýtgemegine salgytlary azaltmak we "Maýa goýum subsidiýalaryny artdyrmak maksatnamasyny" durmuşa geçirmek arkaly ýokary netijeli motorlaryň we beýleki energiýa tygşytlaýjy önümleriň bazar özgerdilmegini goldaýar. Hökümet şeýle hem energiýa tygşytlaýjy önümleri işjeň ornaşdyrmak, bu önümler, energiýa tygşytlaýjy çözgütler we dizaýn usullary barada maglumat bermek we ş.m. üçin Daşky gurşaw, azyk we oba işleri ministrligi (DEFRA) tarapyndan bazar özgertme meýilnamasyny guraýar.
Kanada
1991-nji ýylda Kanada Standartlar Assosiasiýasy we Kanada Elektrik Önümleri Assosiasiýasy bilelikde motorlar üçin maslahat berilýän minimal energiýa netijeliligi standartyny işläp düzdüler. Bu standartyň netijelilik görkezijileri soňky ABŞ-nyň EPACT standartlaryndan birneme pesdi. Energiýa meselesiniň möhümligi sebäpli, Kanada Parlamenti 1992-nji ýylda motorlar üçin minimal energiýa netijeliligi standartlaryny öz içine alýan Energiýa netijeliligi kanuny (EEACT) hem kabul etdi. Bu motorlaryň netijelilik görkezijileri ABŞ-nyň EPACT standartlaryndaky görkezijiler bilen birmeňzeşdi we standartyň resmi taýdan 1997-nji ýylda güýje girmegi göz öňünde tutuldy. Bu standart kanuna laýyklykda hökmanydyr, şonuň üçin ýokary netijeli motorlar çalt öňe sürüldi.
Awstraliýa
Energiýany tygşytlamak we daşky gurşawy goramak üçin Awstraliýa hökümeti 1999-njy ýyldan bäri öý hojalyk enjamlary we senagat enjamlary üçin hökmany energiýa netijeliligi standart maksatnamasyny ýa-da MEPS maksatnamasyny ornaşdyrdy. Bu maksatnama Awstraliýa hökümetiniň Parnik Gazlary edarasy tarapyndan Awstraliýa Standartlar Komissiýasy bilen hyzmatdaşlykda dolandyrylýar. Awstraliýa motorlary MEPS-iň çägine goşdy. Motorlar üçin hökmany standart tassyklanyldy we 2001-nji ýylyň oktýabr aýynda güýje girdi, standart belgisi AS/NZS1359.5 boldy. Awstraliýada we Täze Zelandiýada öndürilen we import edilen motorlar bu standartda göz öňünde tutulan minimal netijelilik görkezijilerine laýyk gelmelidir ýa-da ondan ýokary bolmalydyr. Bu standart iki usul arkaly synagdan geçirilip bilner, şeýlelik bilen iki görkeziji toplumyny kesgitleýär: bir toplum ABŞ-daky IEEE112-B usulyna laýyk gelýän A usulynyň görkezijileridir; beýleki toplum bolsa IEC34-2-e laýyk gelýän B usulynyň görkezijileridir, olaryň san gymmatlyklary ÝB-niň ÝB-CEMEP-iň Eff2-sine meňzeşdir. Bu standart diňe bir hökmany minimal standartlary kesgitlemän, eýsem ýokary netijeli motor görkezijilerini maslahat berilýän standartlar hökmünde hem kesgitleýär we ulanyjylary olary kabul etmäge höweslendirýär. Sanly gymmatlyklar ÝB-niň EU-CEMEP-iň Eff1 we ABŞ-daky EPACT-yňkylara meňzeşdir.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 14-nji ýanwary

