Motoryň özenleri üçin esasy çig mal kremniý polat listleridir. Häzirki wagtda iň köp ulanylýanlary sowuk ýaýradylan listlerdäki 470, 600 we 800 listlerdir, olaryň arasynda 470 we 600 listler ýokary netijeli motorlarda has köp ulanylýar.
1. Az ýitgi.
Elektrik polat listleriniň belli bir ýygylykda özen ýitgisi we magnit induksiýasynyň intensiwligi esasy görkezijidir. Özen ýitgisi iki bölekden ybarat: gisterezis ýitgisi we burulgaly toguň ýitgisi. Gisterezis ýitgisi özeniň üýtgeýän magnitlenmesiniň energiýa sarp edilişidir, ol materialyň düzümi we dänejik ölçegi bilen baglanyşyklydyr we gisterezis halkasynyň meýdany bilen görkezilip bilner. Burulgaly toguň ýitgisi özeniň üýtgeýän magnitlenmesi wagtynda dörän burulgaly toguň sebäpli dörän garşylyk ýitgisidir, bu bolsa materialyň öz garşylygyna we galyňlygyna baglydyr. Şonuň üçin özen ýitgisini azaltmak üçin elektrik polat listleriniň galyňlygy kiçi we garşylygy ýokarydyr.
2. Ýokary magnit geçirijiligi.
Magnit geçirijiligi näçe ýokary bolsa, akym üýtgewsiz galanda magnit zynjyrynyň kese-kesiş meýdany şonça-da kiçi bolup biler, bu bolsa gozgalma sargysynda ulanylýan misi tygşytlaýar we motoryň ölçegini kiçeldýär.
3. Gowy laminasiýa häsiýetleri.
Elektrik polat plitalary degişli berklige eýe bolmaly, gaty döwülmeýän ýa-da gaty ýumşak däl. Ýüzü tekiz, tekiz we galyňlygy boýunça birmeňzeş bolmaly (plastinka tapawudyny gözegçilikde saklamak talaby bilen), bu bolsa galyp deşmäge we üst-üste goýulma koeffisiýentini gowulandyrmaga ýardam edýär. Şol bir galyp sowuk ýaýradylan polat plitalar üçin hem ulanylyp bilner we onuň hyzmat möhleti gyzgyn ýaýradylan polat plitalara garanyňda ep-esli uzaldylyp bilner. Organiki däl ýa-da organiki örtükli käbir sowuk ýaýradylan elektrik polat plitalary bir gezek üwelenden soň, galypdan geçýän her geçişde deşme urgularynyň sanyny on esse golaý artdyryp biler. ●Arzan we ulanmak aňsat. Ýokardaky talaplardan başga-da, käbir hereketlendirijilerde magnit geçiriji materiallara bolan talaplar köplenç ýokarydyr. Mysal üçin, kiçi magnit bozulmasy we kiçi magnit giňelmesi. Bu talaplar dürli-dürli we hemmetaraplaýyn göz öňünde tutulmalydyr.
●Silikon polat list
Inçe listlere dürlenýän, kremniý saklaýan legirlenen polat. Umuman, kremniý polat list diýlip atlandyrylýar. Önümçilik prosesine baglylykda, ol gyzgyn dürlenýän kremniý polat listine (köplenç çykaryldy) we sowuk dürlenýän kremniý polat listine bölünýär. Sowuk dürlenýän kremniý polat listini has ugurly we ugursyz görnüşlere bölüp bolýar. Häzirki wagtda kremniý polat listleri esasan list görnüşinde hödürlenýär. Kremniý polat listiniň magnit häsiýetlerini gowulandyrmak we onuň kesiş güýjüni azaltmak üçin, ýerli kremniý polat listleri prokat fabrikasynda ýumşadyş işlemesinden geçirildi.
●Silikon polat listsiz
Motoryň özeni pes uglerodly polat plitalaryň we arassa demiriň ýerine kremniý polat listlerini ulanýar. Bu taryhda uly öňegidişlik boldy. Az ýitgili kremniý polat listleri motoryň işini gowulandyrdy we onuň ölçeglerini kiçeltdi. Häzirki wagtda kremniý polat listlerini ulanmagyň ýerine, kiçi motorlaryň özenlerini ýasamak üçin pes kremniý polat listleri (az uglerodly elektrik polat zolaklary ýa-da arassa demir elektrik polat zolaklary diýlip hem atlandyrylýar) ulanylýar, sebäbi häzirki zaman tehnologiýasynda öndürilen pes kremniý polat listleri asyl pes uglerodly polat plitalardan tapawutlanýar. Olar diňe ýokary magnit induksiýa güýjüne eýe bolmak bilen çäklenmän, eýsem kremniý polat listlerine meňzeş demir ýitgisine hem eýedirler. Pes kremniý polat listleri bilen dizaýn edilen we öndürilen kiçi AC motorlary ölçeglerini has-da kiçeldip, agramyny ýeňilleşdirip we bahasyny arzanladyp biler. Mundan başga-da, pes kremniý polat listleri ýumşak bolany üçin, olar deşme tizligini artdyryp we galyplaryň ömrüni uzaldyp biler. Häzirki wagtda pes kremniý polat listleri daşary ýurtlarda kiçi motorlar üçin esasy material hökmünde giňden ulanylýar. Senagatlaşan ýurtlarda olaryň ulanylyşy elektrik polat listleriniň umumy önümçiliginiň takmynan 50-60% -ni düzýär.
Häzirki wagtda motor zawody kremniýsiz polat listlerini ulanýan iki ýagdaý bar. Birinjisi, sowuk prokatdan soň kremniýsiz polat listleri gönüden-göni listlere deşilýär we soňra motor zawodynda ýumşadyş işlenmesi geçirilýär; beýlekisi, polat zawody tarapyndan berlen ýumşadylan polat listleri deşilýär we gönüden-göni motor zawody tarapyndan ulanylýar. Kremniýsiz polat listleri ýokary magnit geçirijilikli materiallar bolup, olaryň magnit induksiýasy we ýitgisi mehaniki streslere örän duýgurdyr. Şonuň üçin, ýumşadyşdan soň we ulanmazdan öň, stres ýumşadyşyny aradan aýyrmak magnit işini gowulandyrmak üçin möhüm çäredir. Kremniýsiz polat listlerini ýylylyk bilen işläp taýýarlamak üçin ýöriteleşdirilen ýylylyk bilen işläp bejeriş enjamlary gerek, ýöne ýurdumyzyň motor zawodlarynyň köpüsinde heniz şeýle şertler ýok. Bu, kremniýsiz polat listleri ulanylanda çözülmeli mesele.
● Kremniýiň mukdary we garyndy kremniý kremniý listleriniň işine aýgytly täsir edýär. Demire kremniý goşulandan soň, garşylyk artýar we zyýanly garyndy uglerody bölüp almaga hem kömek edýär. Umuman, arassa demir kremniý bilen goşulanda, magnit induksiýasynyň intensiwligi birneme azalýar, ýöne demir ýitgisi ep-esli azalýar. Kremniýiň mukdary artdygyça, gatylyk we döwülme artýar, bu bolsa prokatlama, ştamplama, gyrkmak we mehaniki gaýtadan işlemekde kynçylyklary döredýär. Häzirki wagtda kremniý polat listleriniň kremniý mukdary, adatça, 4,5% -den köp däl. Eger kremniýiň mukdary ýokary bolsa, prokatlama we gaýtadan işlemek kynlaşýar.
●Galyňlygy.Demir özenindeki burulma togunyň ýitgisiniň polat listiniň galyňlygynyň kwadratyna proporsionaldygyny göz öňünde tutup, şol bir görnüşli kremniý polat list üçin galyňlyk näçe inçe bolsa, demir özeniniň ýitgisi şonça az bolýar, ýöne demir özeniniň önümçilik wagty artýar we üst-üste goýulma koeffisiýenti azalýar. Umuman, motorlar 0,5 millimetr galyňlykdaky kremniý polat listlerini ulanýarlar we uly bug turbina generatorlarynyň demir özeniniň ýitgi talaplary örän berk bolanda, 0,35 millimetr galyňlykdaky kremniý polat listleri ulanylýar.
●Stress.Demir özenini kesmek, üst-üste goýmak ýa-da saramak proseslerinde stres döreýär, bu bolsa magnit işini ýaramazlaşdyrýar we demir ýitgisini köpeldýär. Kesiji (döwülýän) kesim çyzygynyň iki tarapynda takmynan 1 millimetr aralygynda görünýän gara zolakly galyndy stres zolagy emele gelýär. Umuman, stresi aradan aýyrmak we asyl magnit işini dikeltmek üçin ýumşadyş bejergisi ulanylyp bilner; ýokary öndürijilikli sowuk ýaýradylan kremniý polat listleriniň magnit işi strese has duýgurdyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 4-nji marty